Opiaty

Do opiatów zalicza się substancje otrzymywane z przetworów maku lekarskiego, jak również syntetyczne środki, działające na receptor opiatowy. Substancje te, a zwłaszcza heroinę, uważa się za najbardziej uzależniające znane człowiekowi narkotyki.

Substancja aktywna

Do najczęściej używanych alkaloidów opiatowych należą: Morfina, Heroina, Kodeina, Metadon - syntetyczny analog morfiny o przedłużonym działaniu.

Działanie fizjologiczne

• zmniejszenie łaknienia
• przesunięcie granicy bólu
• osłabienie i potliwość
• obniżenie ciśnienia krwi i, w nieznacznym stopniu temperatury ciała
• zaparcia i kłopoty z oddaniem moczu
• impotencja
• zwężenie źrenic i osłabienie ich zdolności do reagowania na światło

Formy występowania

• Opium (zawiera wiele alkaloidów opiatowych) - ciemnobrązowy proszek lub bryłki
• Morfina - tabletki, przeźroczyste kryształki, roztwór w ampułkach
• Heroina - proszek w kolorze od białego do brązowego
• Na czarnym rynku istnieją dwa rodzaje nielegalnej heroiny: Brown Sugar, która ma postać brązowych bądź różowych granulek lub proszku; jest ona rafinowana w Azji. Biała heroina, otrzymywana z morfiny ma postać drobnego, białego proszku; Kolor sprzedawanej na ulicy heroiny zależy także od domieszek innych narkotyków lub substancji mających po prostu zwiększyć jej wagę i objętość.
• "Kompot" - polska heroina, Specyfik zawierający alkaloidy opium z przewagą morfiny, kodeiny i heroiny. Lekko oleisty płyn, w kolorze: od słomkowego do brązowego - przechowywany z reguły w strzykawkach lub w małych plastikowych buteleczkach.

Sposoby przyjmowania

W zależności od formy narkotyku, uwarunkowań środowiskowych i czynników ekonomicznych istnieje wiele sposobów przyjmowania opiatów.

Heroina, najczęściej używany nielegalnie alkaloid opiatowy, jest przyjmowana trzema drogami:

• wdychanie oparów z podgrzewanej folii metalowej
• wciąganie przez śluzówki nosa (sniff)
• iniekcje - najczęściej dożylne

Właściwości uzależniające

Uzależnienie psychiczne

Dochodzi do niego stosunkowo szybko - na skutek przyjemnego błogostanu w jaki wprowadzahą opiaty, niemal natychmiast pojawia się potrzeba ponownego przeżycia tego stanu.

Uzależnienie fizyczne

Występuje bardzo szybko i pojawia się niezależnie od rodzaju alkaloidu opiatowego i sposobu jego używania. Następstwem są przykre objawy abstynencyjne po odstawieniu narkotyku - szereg dolegliwości, z których najbardziej charakterystyczne to:

• bóle stawowo-mięśniowe kończyn
• nudności i wymioty
• zaburzenia snu i utrata łaknienia
• bóle brzucha i biegunki.

Zjawisko tolerancji

Potrzeba zwiększania dawki, aby uzyskać na pożądanym poziomie efekt działania narkotyku - to powszechne zjawisko wśród uzależnionych od opiatów. Czynnikiem, który je ogranicza to koszty finansowe związane z podniesieniem dawki.

Zewnętrzne oznaki użycia

• szpileczkowate źrenice
• opadanie powiek
• uczucie swędzenia skóry
• senność
• płytki oddech
• potliwość
• ślady nakłuć po wstrzyknięciach

Niebezpieczeństwa

• depresja oddechowa
• sinica (najpierw sinienie ust i opuszków palców)
• krańcowa senność
• wiotczenie mięśni szkieletowych - nienaturalne rozluźnienie
• zimna, wilgotna i lepka skóra
• zwolniona akcja serca i niskie ciśnienie krwi
• śpiączka i zgon - powodem śmierci jest ostra niewydolność oddechowa

W przypadku przedawkowania najważniejsze jest podtrzymanie oddechu (sztuczne oddychanie) oraz wezwanie karetki pogotowia.

Ryzyko transmisji chorób zakaźnych (szczególnie HIV/AIDS i wirusowego zapalenia wątroby) w związku z iniekcyjną drogą przyjmowania.

Intesywność uzależnienia, szczególnie wprzypadku heroiny, bardziej niż w przypadku jakiegolowiek innego narkotyku do całkowitego podporządkowania życia nałogowi i jego podtrzymania. Skutki takiego stanu odczuwane są wyraźnie w każdej dziedzinie życia osoby uzależnionej. Opiaty obniżając napięcie emocjonalne sprawiają, że osoby przyjmujce je nie czują dyskomfortu swojej, pogarszającej się sytuacji.

"Pozytywne odczucia subiektywne"

• euforia (błogostan) i uczucie odprężenia
• poczucie wewnętrznego zadowolenia i spokoju

"Negatywne odczucia subiektywne"

• zmniejszenie czynników motywacyjnych
• apatia i wypalenie emocjonalne
• postawa obronna i wycofująca
• zmniejszenie potrzeb seksualnych.

Szczególnie nieprzyjemne efekty mogą wystąpić w trakcie pierwszych prób zażywania opiatów - głównie zaburzona zostaje praca układu pokarmowego.